Dị vật đường ăn, đặc biệt là xương cá mắc ở hạ họng, là tình trạng thường gặp trong cấp cứu Tai Mũi Họng, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở người trưởng thành và người cao tuổi. Phần lớn bệnh nhân nuốt phải xương cá trong lúc ăn vội, nói chuyện khi ăn, hoặc do răng yếu, răng giả làm giảm cảm giác khi nhai
Xương cá có đặc điểm nhỏ, sắc, dễ găm vào niêm mạc họng hoặc hạ họng. Khi mắc lại, bệnh nhân thường cảm thấy đau rát, vướng, nuốt đau, thậm chí đau lan lên tai cùng bên. Nếu dị vật nằm sâu ở vùng hạ họng hoặc thanh quản, triệu chứng có thể nặng hơn: khó nuốt, khàn tiếng, ho, sặc, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể gây phù nề thanh quản, khó thở, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Một số người có thói quen tự móc họng, nuốt cơm hoặc uống nước để “đẩy xương xuống”, tuy nhiên điều này rất nguy hiểm vì có thể khiến xương đâm sâu hơn hoặc di chuyển xuống thực quản, gây viêm tấy, áp-xe, thủng thành họng – thực quản, nhiễm trùng trung thất. Do đó, khi nghi ngờ mắc xương cá, người bệnh không nên tự xử trí tại nhà mà cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám.
Tại Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang, người bệnh sẽ được nội soi tai mũi họng bằng ống soi mềm hoặc cứng để xác định chính xác vị trí dị vật, đánh giá tổn thương niêm mạc, và tiến hành gắp dị vật dưới tầm nhìn trực tiếp. Với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, thủ thuật được thực hiện nhẹ nhàng, nhanh chóng và an toàn, giúp bệnh nhân giảm đau rõ rệt sau khi lấy xương.
Hình minh họa: Dị vật xương cá vùng amidan và hạ họng
Sau khi gắp dị vật, người bệnh thường được chỉ định kháng sinh, kháng viêm, giảm đau và theo dõi biến chứng. Trong trường hợp có viêm tấy hoặc áp-xe vùng cổ, cần can thiệp sớm để tránh nguy cơ lan rộng nhiễm trùng.
Việc phát hiện và xử trí sớm dị vật xương cá hạ họng không chỉ giúp giảm triệu chứng khó chịu mà còn phòng tránh các biến chứng nguy hiểm như áp-xe thành họng, thủng thực quản, viêm trung thất. Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang khuyến cáo người dân nên ăn chậm, nhai kỹ, tránh nói chuyện khi ăn và đặc biệt không nên tự ý xử trí khi nghi ngờ mắc xương cá, mà hãy đến khám sớm để được can thiệp kịp thời, an toàn và hiệu quả.