Phát hiện Mycobacterium tuberculosis bằng kỹ thuật nuôi cấy môi trường lỏng MGIT A A

Vi khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis –M. tuberculosis) được Robert Koch phân lập năm 1882, được gọi tắt là BK (Bacille de Koch). Vi khuẩn này gây bệnh lao ở người.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vi khuẩn lao hiện gây nhiễm cho 1/3 dân số thế giới. Mỗi năm có thêm 8 – 9 triệu ca nhiễm mới và 3 triệu người chết vì lao. Đặc biệt, HIV/AIDS gây suy giảm miễn dịch đã làm thuận lợi cho bệnh lao phát triển. Bệnh lao tiếp tục trở thành vấn đề sức khoẻ chính trên toàn cầu. Thông điệp của WHO (fact sheet no. 104/TB) xác nhận: Bệnh lao đang quay trở lại và trở nên tồi tệ hơn với đặc trưng là lao kháng  đa thuốc; Số ca nhiễm mới/năm tăng nhanh ở các nước đang phát triển, đặc biệt cao ở các đối tượng nhiễm HIV.

Việt Nam đứng thứ 12 trong tổng số 22 quốc gia có tỉ lệ nhiễm lao cao nhất thế giới, đứng thứ 3 khu vực châu Á-Thái Bình Dương (sau Trung Quốc và Phillipin).

Chuẩn đoán vi sinh là phương pháp chuẩn đoán xác định của bệnh, gồm các phương pháp Nhuộm Ziehl – Neelsen , nuôi cấy, và các phương pháp miễn dịch, sinh học phân tử. Trong đó nuôi cấy trên môi trường là tiêu chuẩn vàng trong chuẩn đoán lao.

Với Nuôi cấy trên môi trường đặc (Lowenstein–Jensen) - phương pháp này có khó khăn là vi khuẩn lao mọc rất chậm (trên môi trường Lowenstein–Jensen  mất 4–6 tuần, làm kháng sinh đồ lao mất thêm 4-6 tuần nữa).

Nhưng với phương pháp mới: MGIT (mycobacterium growth indicator tube), Bactec giúp phát hiện nhanh hơn. Thời gian phát hiện vi khuẩn lao khoảng  2 tuần. Dựa trên nguyên lý xác định chuyển hóa của Mycobacterium tuberculosis bằng kỹ thuật phát quang (Fluorescene) dưới ánh sáng UV.  Cường độ phát quang tương ứng với mức độ tiêu thụ oxy, tương ứng nồng độ vi khuẩn phát triển trong tube môi trường. Máy tự động giám sát sự phát quang 60 phút một lần. Vi khuẩn mọc càng nhiều càng tăng độ phát quang.  

Hình ảnh: Hệ thống máy cấy lao BD BACTEC MGIT 320

Ưu điểm của phương pháp này là phân lập định danh được Mycobacterium tuberculosis và làm kháng sinh đồ với các thuốc chống lao. Nhưng nhược điểm là thời gian có kết quả lâu, đắt tiền, đòi hỏi trang bị phức tạp hơn, kỹ thuật phức tạp tỉ mỉ

Do vậy việc triển khai hệ thống nuôi cấy lao bằng môi trường lỏng MGIT được coi là 01 trong những hạng mục nên xem xét để triển khai trong phát hiện vi khuẩn lao.

Tài liệu tham khảo:

1. Vi khuẩn lao, phong – Học viện quân y 103.

2. Hướng dẫn sử dụng hệ thống BD BACTEC MGIT 960 và BD BACTEC MGIT 320.

3. Tài liệu hướng dẫn sản phẩm BD BBL™ MGIT™ Mycobacteria Growth Indicator Tubes, 7 mL.

4. Tài liệu hướng dẫn sản phẩm Bộ Kit BD BBLTM MycoPrepTM.