KHOA VI SINH, BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KIÊN GIANG TRIỂN KHAI XÉT NGHIỆM RT-PCR ĐA TÁC NHÂN TRONG CHẨN ĐOÁN NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP A A

Nhiễm khuẩn hô hấp do vô số căn nguyên gây ra, chủ yếu vi khuẩn và virus. Tuy nhiên các triệu chứng lâm sàng đặc trưng cho các căn nguyên thường ít, dẫn đến việc chẩn đoán căn nguyên nhầm lẫn và điều trị kháng sinh quá mức. Do đó, việc chẩn đoán đúng căn nguyên nhiễm khuẩn để điều trị kháng sinh phù hợp là rất quan trọng làm tăng hiệu quả điều trị và giảm tải gánh nặng y tế. Hiện nay phương pháp RT-PCR là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất được xem là tiêu chẩn vàng trong xác định tác nhân gây bệnh.

Kỹ thuật sinh học phân tử Real time-PCR giúp chẩn đoán chính xác rất nhiều tác nhân gây viêm đường hô hấp

Theo hội hô hấp Việt Nam, nhiễm trùng hô hấp cấp tính là bệnh nhiễm trùng đường thở, nghĩa là từ tai, mũi, họng, đường dẫn khí (thanh quản, khí quản, phế quản), cho đến phổi.

Tuy nhóm bệnh lý này thường gặp trong cộng đồng, nhưng đây cũng là nguyên nhân nhập viện và gây tử vong hàng đầu cho trẻ em, cũng như người lớn.

Nguyên nhân do các bệnh nhiễm trùng hô hấp mức độ nghiêm trọng thường có triệu chứng tương tự các dạng thông thường và khó phân biệt ví dụ tiêu chảy hoặc khó thở, hoặc có thể bị sốt kèm theo hạ huyết áp.

Nhiễm trùng hô hấp nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nặng nguy hiểm đến tính mạng.

Có nhiều phương pháp xét nghiệm khác nhau như nuôi cấy thường quy và miễn dịch, tuy nhiên kết quả thường tốn nhiều thời gian (3-4 ngày), hoặc độ nhạy và độ đặc hiệu thấp (bệnh nhân mang vi sinh vật nhưng không phát hiện được).

Hiện nay phương pháp RT-PCR được xem là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất được sử dụng để phát hiện vi khuẩn, virus gây bệnh hô hấp. Đây là phương pháp có độ nhạy, độ đặc hiệu cao và thời gian trả kết quả nhanh (8-24h), lấy mẫu xét nghiệm đơn giản (ví dụ đờm, dịch rửa phế quản, hoặc mẫu phết hầu họng). Trong đó phương pháp RT-PCR đa tác nhân cho phép xét nghiệm đồng thời nhiều mầm bệnh chỉ trong một lần phân tích.

Một số tác nhân được xác định trong Allplex^TM Respiratory Panel 1 :

Các tác nhân virus: Influenza A virus (Flu A), Influenza A-H1 (Flu A-H1), Influenza A-H1pdm09 (Flu A-H1pdm09), Influenza A-H3 (Flu A-H3), Influenza B virus (Flu B), Respiratory syncytial virus A (RSV A), Adenovirus (AdV), Enterovirus (HEV), Metapneumovirus (MPV), Parainfluenza virus 1 (PIV 1), Parainfluenza virus 2 (PIV 2), Parainfluenza virus 3 (PIV 3), Bocavirus 1/2/3/4 (HBoV), Coronavirus 229E (229E), Coronavirus NL63 (NL63), Coronavirus OC43 (OC43)

Các tác nhân vi khuẩn: Bordetella parapertussis (BPP), Bordetella pertussis (BP), Chlamydophila pneumoniae (CP), Haemophilus influenzae (HI), Legionella pneumophila (LP), Mycoplasma pneumonia (MP).

Ngoài Panel giúp xác định tác nhân gây nhiễm trùng hô hấp, sắp tới Khoa Vi Sinh còn triển khai thêm một số xét nghiệm RT-PCR đa tác nhân khác như: Panel chẩn đoán viêm màng não, Panel chẩn đoán vi khuẩn đường ruột,…

Việc triển khai xét nghiệm RT-PCR đa tác nhân tạo ra nhiều thuận lợi cho bệnh nhân như thời gian trả kết quả nhanh cho nhiều loại tác nhân, tiết kiệm chi phí xét nghiệm và điều trị. Đặc biệt quan trọng, RT-PCR hô hấp panel có thể phát hiện đồng nhiễm nhiều vi khuẩn, và virus khác nhau giúp quá trình chẩn đoán và điều trị chính xác, kịp thời, từ đó lựa chọn kháng sinh đặc hiệu, hạn chế phát triển những chủng vi khuẩn đa kháng do sử dụng kháng sinh phổ rộng.

Với trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn và tay nghề cao, Khoa Vi Sinh đã và đang cố gắng triển khai thêm các xét nghiệm nhằm phục vụ tốt hơn trong công tác chẩn đoán và điều trị bệnh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang.