Đậu Mùa Khỉ – Những điều cần biết A A

1. Bệnh đậu mùa khỉ là gì

Bệnh đậu mùa khỉ là bệnh do vi rus đậu mùa khỉ gây ra. Đây là bệnh truyền nhiễm từ động vật, tức là bệnh có thể lây truyền từ động vật sang người. Bệnh cũng có thể lây truyền từ người sang người. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra những cảnh báo về nguy cơ bùng phát mạnh căn bệnh này trên toàn thế giới. Hiện bệnh đã xuất hiện ở nhiều nước như Anh, Pháp, Đức, Bồ Đào Nha,… Tại Việt Nam, ghi nhận ca đậu mùa khỉ đầu tiên tại TP.HCM.

2. Nguồn gốc bệnh đậu mùa khỉ

Dữ liệu từ điều tra dịch tễ cho thấy, nguyên nhân gây bệnh đậu mùa khỉ do virus đậu mùa khỉ thuộc giống Orthopoxvirus trong họ Poxviridae. Virus này có hai chủng chính là Congo và Tây Phi. Trong đó chủng Congo thường gây bệnh nặng hơn, với tỷ lệ tử vong khoảng 10%, và chủng Tây Phi là khoảng 1%.

Virus đậu mùa khỉ được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1958 khi hai đợt bùng phát bệnh giống như thủy đậu xảy ra ở những con khỉ trong phòng thí nghiệm được giữ để nghiên cứu. Do đó, tên bệnh được gọi là bệnh đậu mùa khỉ

Virus đậu mùa khỉ thuộc giống Orthopoxvirus trong họ Poxviridae

3. Virus xâm nhập và gây ra triệu chứng gì?

Virus có thể xâm nhập qua vết thương ngoài da, đường hô hấp, mắt, mũi hoặc miệng, lây qua giọt bắn hô hấp hoặc dịch thể.

Khi xâm nhập vào cơ thể con người, virus sẽ ủ bệnh trong khoảng từ 5 - 21 ngày. Sau đó, các triệu chứng sẽ xuất hiện, bao gồm nhiều triệu chứng giống bệnh đậu mùa như sốt, nhức đầu, đau cơ, đau lưng, ớn lạnh, kiệt sức và các tổn thương lan rộng trên da, nổi mủ và vỡ ra.

Hình ảnh: ban nổi lên và chứa nước, chứa mủ bên trong ở bệnh đậu mùa khỉ

4. Cách phân biệt bệnh đậu mùa khỉ và bệnh đậu mùa thông thường

Một số triệu chứng đặc hiệu giúp bác sĩ phân biệt bệnh đậu mùa thông thường và bệnh đậu mùa khỉ. Bệnh đậu mùa khỉ khiến các hạch bạch huyết sưng lên. Khi người bệnh bị sốt, đặc trưng của virus đậu mùa khỉ là phát ban khó chịu, khởi phát sau 1-3 ngày. Các vết phát ban thường bắt đầu ở mặt, sau đó lan sang những bộ phận khác của cơ thể.

Các tổn thương trên cơ thể người bệnh sẽ trải qua quá trình từ rát (tổn thương phẳng) đến sẩn (tổn thương nổi), mụn nước (tổn thương chứa đầy dịch) sau đó là mụn mủ. Cuối cùng, các vết tổn thương đóng vảy trước khi rụng hết và khỏi bệnh, để lại sẹo. Các triệu chứng có thể tồn tại hơn 4 tuần mới hồi phục, nhưng thường biến mất sau 2 tuần. Da của người mắc bệnh sẽ hình thành sẹo do tổn thương.

5. Đường lây bệnh đậu mùa khỉ

Bệnh đậu mùa khỉ có thể lây truyền từ động vật sang người qua tiếp xúc dịch cơ thể, bao gồm các giọt nước bọt hoặc giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với dịch tiết từ vết thương trên da.

Bất kỳ tiếp xúc thân thể nào với mụn nước hoặc vảy đậu khỉ (kể cả khi nắm tay, ôm ấp, hôn hay quan hệ tình dục).Tiếp xúc với quần áo, khăn tắm, ga trải giường của người mắc bệnh.

Sự khuếch tán những cơn ho, hắt xì của nguồn bệnh khi có tiếp xúc gần.

Bệnh đậu mùa khỉ cũng có thể bị lây nhiễm từ các loài gặm nhấm chứa nguồn bệnh nếu:

Bị cắn.

Chạm vào da, lông, máu, dịch cơ thể, vảy, vết phồng rộp của chúng.

Ăn thịt các loài động vật trên mà chưa được nấu chín kỹ.

6.  Phương pháp phòng ngừa bệnh đậu mùa khỉ

Mặc dù hiện nay nguy cơ mắc bệnh đậu mùa khỉ là rất thấp, nhưng bạn và gia đình có thể thực hiện một số biện pháp sau để giảm thiểu khả năng lây nhiễm:

- Tránh tiếp xúc trực tiếp với các loài động vật có nguy cơ nhiễm bệnh, nhất là ở các khu vực có xuất hiện bệnh (kể cả động vật sống lẫn chết).

- Chỉ ăn các loài động vật có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ quy tắc ăn chính uống sôi.

- Không tiếp xúc với người bệnh hoặc người nghi nhiễm bệnh, kể cả các vật dụng hằng ngày của người bệnh cũng không tiếp xúc.

- Cách ly nhanh chóng người bệnh và người nghi ngờ bệnh.

- Thường xuyên rửa tay bằng dung dịch khử khuẩn, nhất là khi tiếp xúc các bề mặt nơi công cộng.