Cập nhật kiến cho người bệnh mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính về chế độ dinh dưỡng hàng ngày
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (BPTNMT) là bệnh có thể phòng và điều trị, được đặc trưng bởi sự hạn chế thông khí hồi phục không hoàn toàn. Sự hạn chế này thường xuyên tiến triển và có liên quan đến đáp ứng viêm bất thường của phổi với các phần tử độc hoặc các chất khí, mà nguyên nhân chủ yếu là do hút thuốc lá.
1. CHẾ ĐỘ ĂN CHO BỆNH COPD
- Năng lượng : 30 – 35 Kcal/kg/ ngày
- Protein: 1,2 -1.7 g/kg/ ngày
- Lipid: 30 -40% tổng năng lượng . Trong đó 1/3 là acid béo no, 2/3 là acid béo no một nối đôi và nhiều nối đôi.
-Vitamin và khoáng chất: Cung cấp đầy đủ nhưng đặc biệt chú ý đến vitamin C, vitamin D, calci, magie, phospho, sắt
- Chia nhiều bữa trong ngày, có thể 5 hoặc 6 bữa nếu bệnh nhân có khó thở nhiều.
- Hạn chế muối khoáng 2 -3g/ ngày khi bệnh nhân có suy tim hoặc tăng huyết áp kèm theo
* Bổ sung dinh dưỡng 600 kcalo/ ngày.
- Có nhiều cách, tùy từng BN:
Thức ăn lỏng mềm, nhiều năng lượng, cho vào bữa ăn phụ, giữa sáng , xế tối.
*Thực phẩm nên dùng
Các loại: Gạo, mỳ , ngô, khoai, sắn, bún, phở…
- Đậu tương và các sản phẩm chế biến từ đậu tương ( đậu phụ, đậu nành…)
- Các thực phẩm giàu đạm nguồn gốc động vật ít béo như: Thịt nạc, cá nạc, tôm…
- Dầu thực vật ( dầu oliu, dầu ngô, dầu lạc, dầu mè, dầu đậu nành , dầu gạo…)
- Ăn đa dạng các loại rau, khoảng 500g rau và trái cây mỗi ngày.
*Thực phẩm hạn chế dùng
- Các loại rau quả nhiều ngọt như các loại quả khô, quả sầu riêng , trứng gà…
- Các loại đồ hộp chế biến sẵn.
- Không ăn mỡ động vật
- Không dùng các loại phủ tạng như óc, lòng, phủ tạng, nước luột thịt…
2. .MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC TRÊN BỆNH NHÂN COPD
- Giảm triệu chứng khó chịu, khô miệng, khó nhai, khó nuốt bằng cách:
- Chọn thức ăn mềm lỏng, xắt nhỏ nghiền thức ăn, mút kẹo trái cây hay kem sữa, trái cây, kẹo the, nhai gum không đường…
- Khắc phục tình trạng thay đổi khẩu vị: Nên súc miệng sau khi xông, xịt khí dung corticoid, vệ sinh răng miệng tốt giúp hạn chế nấm miệng.
- Ăn lặp lại những món ăn ngon, yêu thích, sử dụng nhiều gia vị mạnh, nước sốt, nước chấm đa dạng…
- Nếu BN khó thở khi ăn: Ăn chậm, nhai kĩ, hít sâu khi nhai, ăn ở tư thế ngồi, chia nhỏ bữa ăn và ăn thêm bữa phụ.
- Khuyên BN ngưng thuốc lá, bia rượu
- Thực phẩm: Nên hạn chế những sản phẩm sinh hơi như: táo, bia, bắp cải, su bông, dưa hấu, đậu nành…
- Thời điểm ăn: Nghĩ ngơi trước ăn, ăn từng lượng nhỏ, dùng thuốc dãn phế quản xa với bữa ăn.
- Dinh dưỡng cần phối hợp vận động: Giúp tăng cường sức khỏe, đặc biệt là cơ hô hấp BN cần thở đúng cách và vận động thể lực phù hợp, bổ sung năng lượng từ đường sau tập.
CN. Nguyễn Thị Sen – Khoa Dinh dưỡng