Viêm tụy mạn là một quá trình bệnh lý có tính liên tục, kéo dài dẫn đến phá hủy mô tụy nội và ngoại tiết và được thay bằng mô xơ. Nguyên nhân do rượu chiếm 50% các trường hợp theo sau là thuốc lá, di truyền, sỏi, tự miễn và vô căn. Bệnh cảnh lâm sàng mạn tính, ở nhiều bệnh nhân thấy xuất hiện các đợt viêm cấp tái diễn với triệu chứng nổii bật là đau nhiều vùng thượng vị và khó kiểm soát được bằng thuốc giảm đau.
Hiện nay, có rất nhiều phương pháp điều trị viêm tụy mạn. Điều trị nội khoa gồm: Thay đổi lối sống, cai rượu, thuốc lá kết hợp điều trị bằng Octreotide, Somatostatin, enzym thay thế. Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để dẫn lưu nang qua nội soi, nong và đặt stent.
Hình 1. Viêm tụy mạn
Hình 2. Phẫu thuật Frey-Beger tại Kiên Giang với hỗ trợ của BV Chợ Rẫy
Phẫu thuật được cân nhắc khi tình trạng đau bụng kéo dài, đau dữ dội, ống tụy giãn và không đáp ứng với điều trị nội khoa. Phẫu thuật được thực hiện là dẫn lưu ống tụy (phẫu thuật nối ống tụy với ruột). Phẫu thuật Partington-Rochelle làm giảm đau ở khoảng 70-80% số bệnh nhân. Đối với những trường hợp nặng, có thể phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ hay một phần của tuyến tụy. Tùy theo bệnh cảnh, giai đoạn và các biến chứng trên từng cá thể bệnh khác nhau. Việc điều trị sớm là cần thiết. Phẫu thuật kết hợp với nội khoa phù hợp mang lại cải thiện tốt về triệu chứng lâm sàng cũng như một số biến chứng: Đau bụng nhiều và kéo dài, tiểu đường...
Với sự hỗ trợ, chuyển giao của các Thầy từ Bệnh viện Chợ Rẫy, khoa Ngoại tổng quát đã áp dụng nhiều phương pháp, kĩ thuật mổ trong điều trị các bệnh lý về viêm tụy mạn như: Cắt đầu tụy bảo tồn tá tràng, Whipple, Partington-Rochelle... cho 12 trường hợp, kết quả tốt, không tai biến biến chứng.
Tóm lại, viêm tụy mạn là bệnh lý thường gặp do nhiều nguyên nhân. Điều trị nội khoa là lựa chọn đầu tiên, phẫu thuật kịp thời đúng chỉ định cũng mang lại kết quả hồi phục khả quan, giúp người dân có thêm lựa chọn phương pháp điều trị mới, hiệu quả, chất lượng cao./.
BS. Phạm Thái Giang, TS. BS. Sử Quốc Khởi