THIẾU MÁU THIẾU SẮT

20/09/2018
Thiếu máu thiếu sắt khi nồng độ sắt trong cơ thể thấp hơn bình thường.

Thiếu máu thiếu sắt khi nồng độ sắt trong cơ thể thấp hơn bình thường.

Hội chứng thiếu máu được định nghĩa là một sự giảm sút khối lượng hồng cầu trong tuần hoàn, tùy thuộc tuổi và giới tính, theo WHO thiếu máu khi:

o   Hb<11g/dL ở người lớn tuổi

o   Hb<12g/dL ở phụ nữ

o   Hb<13g/dL ở nam giới

I. Nguyên nhân thiếu sắt:

 Không cung cấp đủ nhu cầu sắt

- Do tăng nhu cầu sắt: trẻ em tuổi dậy thì, phụ nữ thời kỳ kinh nguyệt, phụ nữ có thai, cho con bú…

- Do cung cấp thiếu: ăn kiêng, chế độ ăn không cân đối, chế độ ăn  uống của người nghiện rượu, người già…

- Do cơ thể giảm hấp thu sắt: viêm dạ dày, viêm ruột; cắt đoạn dạ dày, ruột; một số thức ăn làm giảm hấp thu sắt như chè, cà phê; nước uống có ga...

Mất sắt do mất máu mạn tính

- Loét dạ dày tá tràng biến chứng chảy máu, ung thư đường tiêu hóa, nhiễm giun móc, polyp đường ruột; viêm chảy máu đường tiết niệu; mất máu nhiều qua kinh nguyệt;  sau phẫu thuật, sau chấn thương, u xơ tử cung…

- Tan máu trong lòng mạch: Bệnh đái huyết sắc tố kịch phát ban đêm.

Rối loạn chuyển hóa sắt bẩm

sinh: xảy ra khi cơ thể không tổng hợp được transferrin vận chuyển sắt.

II. Triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt

Da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, lưỡi nhợt, nhẵn do mất hoặc mòn gai lưỡi, lông, tóc, móng khô dễ gãy. Người bệnh cảm thấy mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt khi thay đổi tư thế, tức ngực, giảm khả năng hoạt động thể lực và trí lực.

III. Điều trị

Nguyên tắc điều trị

- Hạn chế truyền máu, chỉ truyền máu trong trường hợp thiếu máu nặng, mất bù.

- Tìm nguyên nhân và giải quyết nguyên nhân.

- Bổ sung các dạng chế phẩm sắt bằng truyền tĩnh mạch hoặc dung dịch uống, viên nén, khuyến khích sử dụng thuốc bổ sung sắt dạng uống. Chỉ định sử dụng sắt đường truyền tĩnh mạch trong các trường hợp:

+ Thiếu máu thiếu sắt nặng, rất nặng;

Cơ thể không hấp thu được sắt khi dùng dạng uống: cắt đoạn ruột, dạ dày, bệnh bẩm sinh. 

Các chế phẩm thuốc bổ sung sắt dạng uống:

Ferrous sulfate; ferrous gluconate; ferrous fumarate.

+ Liều lượng: 2mg sắt/kg/ngày.

+ Thời gian dùng thuốc: 3 tháng đến 12 tháng.



Lưu ý: Thuốc hấp thu tốt nhất khi uống vào lúc đói, tuy nhiên nếu bị kích ứng dạ dày thì có thể uống trong lúc ăn. Phân có màu đen, táo (không phải do xuất huyết tiêu hóa).

- Điều chỉnh chế độ ăn giàu sắt và bổ sung thêm vitamin C hoặc uống thêm nước cam, chanh để tăng khả năng hấp thu sắt.

- Chế độ ăn nhiều gan, huyết, thịt bò, sò huyết, củ dền, rau xanh đậm như rau muống, rau ngót, bó xôi, súp lơ xanh.

- Không uống nước trà.

Phòng ngừa thiếu máu thiếu sắt:

- Giáo dục sức khỏe, giáo dục dinh dưỡng

- Cho trẻ bú mẹ, ăn thêm từ tháng thứ 6 đủ chất

- Chế độ ăn đầy đủ, thức ăn giàu sắt cho bà mẹ đang mang thai

- Trẻ sinh non, thiếu sữa mẹ: dùng sữa, thức ăn có bổ sung sắt

- Điều trị dự phòng bằng chế phẩm sắt

- Điều trị nguyên nhân làm giảm hấp thu sắt, giun sán, tiêu chảy…
DS. Thái Thị Bích Trâm (Sưu tầm).Nguồn: Bản tin Bệnh viện Truyền máu huyết học số 1/2018
Thư viện ảnh
Tổng kết Impact health 02-10-2010
Bệnh viện tương lai
Kiên Giang quê tôi
Lễ triển khai bệnh viện vệ tinh chuyên ngành Ung Bướu
Video
Web liên kết
Quảng cáo